Nie każdy zdaje sobie z tego sprawę

Łukasz Żak usłyszał nieprawomocny wyrok 20 lat więzienia za tragiczny wypadek na Trasie Łazienkowskiej. Sąd nakazał mu też zapłatę ponad miliona złotych na rzecz bliskich ofiary i poszkodowanej pasażerki. Kiedy pokrzywdzeni odzyskają te pieniądze, wyjaśnia w rozmowie z „Faktem” radca prawny dr Mateusz Mickiewicz.

Do wypadku doszło 15 września 2024 roku, około wpół do drugiej w nocy, na wysokości przystanku autobusowego „Torwar”. Volkswagen arteon prowadzony przez Żaka wjechał w forda focusa.

Zginął 37-letni mężczyzna, ojciec dwojga dzieci, który podróżował fordem jako pasażer. Ranna została jego żona, siedząca za kierownicą, a także ośmioletnia dziewczynka i czteroletni chłopiec. Obrażeń doznała również Paulina K., pasażerka volkswagena. Biegli ustalili, że Żak prowadził pod wpływem alkoholu, pędził 226 km/h w miejscu, gdzie wolno jechać 80 km/h, a do tego trzymał w ręku telefon i nagrywał własną jazdę.

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia skazał 28-latka na 20 lat pozbawienia wolności, zastrzegając, że o przedterminowe zwolnienie będzie mógł ubiegać się dopiero po 15 latach. Orzekł też dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów. 

„Tym wyrokiem chronię społeczeństwo przed panem” — powiedział wprost do oskarżonego sędzia Maciej Mitera.

Podkreślał przy tym, że naruszenie przepisów ruchu drogowego było umyślne, a przez cały proces nie dostrzegł u skazanego cienia refleksji.

Prokurator Katarzyna Niemiec-Rudnicka wskazywała, że Żak był wcześniej wielokrotnie karany, między innymi za jazdę po alkoholu i łamanie sądowego zakazu prowadzenia pojazdów, i nie widzi szans na jego resocjalizację. Wyroki od 2 do 5 lat usłyszeli również znajomi Żaka, którzy pomagali mu w ucieczce z kraju i zacierali ślady, zamiast udzielić pomocy na miejscu. Wszystkie wyroki są nieprawomocne.

Oprócz kary więzienia sąd zasądził zadośćuczynienia: po 300 tysięcy złotych dla wdowy i każdego z dwojga dzieci zmarłego, 150 tysięcy dla Pauliny K. oraz 10 tysięcy złotych na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej.

Pieniądze nie trafią do pokrzywdzonych od razu. Jak wyjaśnia w rozmowie z „Faktem” radca prawny dr Mateusz Mickiewicz, na tym etapie nie da się podjąć żadnych działań komorniczych. 

„Bliscy ofiary dopiero po uzyskaniu prawomocnego wyroku będą mogli wystąpić o nadanie klauzuli wykonalności w zakresie roszczenia pieniężnego. Wyrok z klauzulą będzie stanowił tytuł wykonawczy, z którym bliscy ofiary będą mogli wszcząć postępowanie egzekucyjne przeciwko skazanemu” — precyzuje.

Dopiero wtedy, jeśli skazany nie zapłaci dobrowolnie, sprawa trafi do komornika, który ma szerokie uprawnienia do prześwietlenia jego finansów. 

„W trakcie postępowania właściwy komornik umocowany będzie do weryfikacji posiadanego majątku przez skazanego, a także majątku, który został zbyty. Organ uprawniony będzie również do zobowiązania dłużnika do złożenia wykazu majątku na podstawie art. 913 k.p.c.” — wskazuje mecenas.

Prawo zabezpiecza też pokrzywdzonych na wypadek, gdyby skazany próbował ukryć pieniądze, przepisując je na bliskich albo wyprzedając nieruchomości. 

„W przypadku gdy dłużnik zbył składniki majątku, np. sprzedał nieruchomość, wierzyciel uprawniony jest na podstawie art. 527 k.c. do wystąpienia ze skargą pauliańską w celu uzyskania wyroku uznającego czynność dłużnika za bezskuteczną wobec wierzyciela. Dodatkowo, w tym wypadku możliwym będzie zawiadomienie organów ścigania o możliwości popełnienia czynu z art. 300 §1 k.k.” — podsumowuje dr Mickiewicz. 

Wyprowadzenie majątku można więc podważyć przed sądem, a dodatkowo grozi za to odpowiedzialność karna.