Nawrocki odebrał Zełenskiemu Order Orła Białego. Burza w Polsce i na Ukrainie

Decyzja prezydenta Karola Nawrockiego o odebraniu prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego wywołała falę komentarzy zarówno w Polsce, jak i za granicą. Sprawa dotyczy jednego z najbardziej drażliwych tematów w relacjach polsko-ukraińskich – oceny działalności Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA).

W piątek wieczorem prezydent Karol Nawrocki poinformował, że po konsultacjach z Kapitułą Orderu Orła Białego podjął decyzję o odebraniu najwyższego polskiego odznaczenia państwowego Wołodymyrowi Zełenskiemu. Jako powód wskazał zgodę ukraińskiego przywódcy na nadanie jednej z jednostek Sił Zbrojnych Ukrainy nazwy „Bohaterów UPA”.

– Ofiar naszych przodków nie wolno zdradzić milczeniem. Państwo, które rezygnuje z obrony prawdy historycznej, przestaje być strażnikiem narodowego szacunku – podkreślił prezydent w opublikowanym oświadczeniu.

Historyczny spór powraca
UPA pozostaje symbolem głębokich podziałów między Polską a Ukrainą. W Ukrainie część społeczeństwa postrzega jej członków jako bohaterów walki o niepodległość. W Polsce organizacja kojarzona jest przede wszystkim ze zbrodniami dokonanymi na ludności polskiej podczas II wojny światowej, w tym z rzezią wołyńską.

Decyzja władz w Kijowie o uhonorowaniu jednostki wojskowej nazwą nawiązującą do UPA spotkała się z ostrą krytyką wielu środowisk politycznych w Polsce. W ocenie prezydenta Nawrockiego przekroczona została granica, której nie można ignorować w imię bieżącej polityki.

Tusk: „Na tym korzysta Rosja”
Do sprawy odniósł się również premier Donald Tusk. Szef rządu skrytykował eskalację konfliktu między Warszawą a Kijowem, wskazując, że spór może zostać wykorzystany przez Rosję.

Premier zaapelował o tonowanie emocji i prowadzenie dialogu, podkreślając znaczenie współpracy polsko-ukraińskiej w obliczu trwającej wojny za wschodnią granicą. Według Tuska oba państwa powinny szukać rozwiązań pozwalających godzić pamięć historyczną z aktualnymi wyzwaniami bezpieczeństwa.

Reakcja Ukrainy
Ukraińskie władze wyraziły rozczarowanie decyzją polskiego prezydenta. Przedstawiciele Kijowa podkreślają, że nazwa jednostki wojskowej miała upamiętniać walkę przeciwko okupacji sowieckiej, a nie stanowić gest wymierzony przeciwko Polsce.

Ukraińska dyplomacja oceniła, że dalsze zaostrzanie sporu historycznego nie służy relacjom między państwami i może utrudnić współpracę w kluczowych kwestiach politycznych oraz wojskowych.

Możliwe konsekwencje
Eksperci zwracają uwagę, że decyzja o odebraniu Orderu Orła Białego ma przede wszystkim wymiar symboliczny, jednak może wpłynąć na atmosferę relacji polsko-ukraińskich. Jednocześnie zarówno Warszawa, jak i Kijów deklarują chęć dalszej współpracy w zakresie bezpieczeństwa i wsparcia dla Ukrainy.

Spór pokazuje jednak, że kwestie historyczne pozostają jednym z najtrudniejszych tematów w dialogu obu narodów i wciąż mogą wywoływać silne emocje po obu stronach granicy.