Dopłata do emerytury za wychowanie dwójki dzieci. Tyle pieniędzy można dostać od ZUS

Osoby, które przed laty przerwały pracę, aby zajmować się dziećmi, mogą otrzymywać wyższą emeryturę. Nie oznacza to jednak, że ZUS wypłaca każdej matce dwojga dzieci jednakowy dodatek. W grę wchodzi przede wszystkim przeliczenie kapitału początkowego za okresy opieki nad dziećmi. Wysokość podwyżki zależy od indywidualnej sytuacji, długości przerwy w zatrudnieniu oraz podstawy wymiaru świadczenia.Emerytury i renty

Czytaj też: Państwo NATO otworzyło ogień. Europa zamarła w przerażeniu
Wychowanie dwojga dzieci może wpłynąć na emeryturę

Wiele kobiet przez kilka lat pozostawało poza rynkiem pracy, ponieważ zajmowało się dziećmi. Takie przerwy mogą mieć znaczenie podczas obliczania emerytury, szczególnie gdy przypadały przed 1 stycznia 1999 roku.

Od maja 2015 roku okresy opieki nad dziećmi uwzględniane przy ustalaniu kapitału początkowego są liczone korzystniej. Za każdy rok takiej opieki ZUS stosuje wskaźnik wynoszący 1,3 proc. podstawy wymiaru kapitału początkowego. Wcześniej stosowano wskaźnik 0,7 proc., taki sam jak przy innych okresach nieskładkowych.

Zmiana może dotyczyć między innymi okresów urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego udzielonego w celu opieki nad dzieckiem oraz okresów, w których rodzic nie pracował ze względu na osobiste sprawowanie opieki.

Nie ma przy tym zasady, zgodnie z którą podwyżka przysługuje dopiero po wychowaniu określonej liczby dzieci. Z przeliczenia może skorzystać również matka jednego, dwojga lub trojga dzieci, o ile ma okresy opieki uwzględniane w kapitale początkowym.

Nie jest to stały dodatek wypłacany każdej matce
Określenie „dopłata za wychowanie dwójki dzieci” może wprowadzać w błąd. ZUS nie wypłaca w takim przypadku jednej, odgórnie określonej kwoty. Nie jest to także oddzielne świadczenie przekazywane co miesiąc niezależnie od emerytury.

Chodzi o ponowne obliczenie kapitału początkowego, który stanowi jeden z elementów wpływających na wysokość emerytury ustalanej według nowych zasad. ZUS uwzględnia długość okresów opieki, podstawę wymiaru kapitału oraz pozostałe dane zapisane na koncie ubezpieczonej osoby.

W praktyce oznacza to, że u jednej kobiety emerytura może wzrosnąć o kilkanaście złotych miesięcznie, a u innej podwyżka będzie znacznie większa. Bez sprawdzenia dokumentacji i przeprowadzenia indywidualnych obliczeń nie można wskazać konkretnej kwoty.

ZUS podkreśla, że okresy opieki nad dziećmi są liczone po 1,3 proc. podstawy wymiaru za każdy rok, z uwzględnieniem pełnych miesięcy.

Kto może wystąpić o przeliczenie emerytury?
Kapitał początkowy dotyczy przede wszystkim osób urodzonych po 31 grudnia 1948 roku, które przed 1 stycznia 1999 roku podlegały ubezpieczeniom społecznym. Odzwierciedla on wartość okresów pracy oraz innych uwzględnianych okresów przypadających przed reformą systemu emerytalnego.

Jeżeli ZUS obliczył kapitał przed zmianą przepisów z 2015 roku, można wystąpić o jego ponowne ustalenie. Osoba, która ma już przyznaną emeryturę na nowych zasadach, może złożyć wniosek o przeliczenie kapitału oraz samego świadczenia.Emerytury i renty

ZUS informuje, że w takiej sytuacji nowa wysokość emerytury zostanie wypłacona nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku. Nie należy więc zwlekać, jeżeli okresy opieki nad dziećmi nie zostały wcześniej uwzględnione albo zastosowano wobec nich mniej korzystny wskaźnik.

Do przeliczenia kapitału początkowego służy formularz EKP. Dokument można przekazać do ZUS osobiście, pocztą lub za pośrednictwem usług elektronicznych.

ZUS może zażądać dokumentów dotyczących opieki
Okres urlopu wychowawczego może zostać potwierdzony między innymi świadectwem pracy albo zaświadczeniem wystawionym przez pracodawcę lub jego następcę prawnego.

Jeżeli kobieta nie pracowała i osobiście wychowywała dziecko w wieku do czterech lat, do wniosku może dołączyć akt urodzenia dziecka oraz oświadczenie o sprawowaniu opieki. Dłuższy okres może zostać uwzględniony w przypadku dziecka wymagającego szczególnej opieki ze względu na stan zdrowia. Wówczas potrzebna może być dokumentacja medyczna albo potwierdzenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Każda osoba, która nie jest pewna, czy wszystkie okresy zostały prawidłowo zapisane, może zwrócić się do ZUS o sprawdzenie kapitału początkowego. Warto wcześniej przygotować świadectwa pracy, akty urodzenia dzieci i dokumenty potwierdzające urlopy wychowawcze.

Program „Mama 4+” obejmuje inne osoby
Od przeliczenia kapitału początkowego należy odróżnić rodzicielskie świadczenie uzupełniające „Mama 4+”. Jest ono przeznaczone dla osób, które wychowały co najmniej czworo dzieci i z powodu sprawowania nad nimi opieki nie podjęły pracy albo zrezygnowały z zatrudnienia.

O świadczenie może ubiegać się matka po ukończeniu 60 lat, która urodziła i wychowała lub tylko wychowała co najmniej czworo dzieci. W określonych sytuacjach może je otrzymać również ojciec po ukończeniu 65 lat. Dotyczy to przypadków, gdy matka dzieci zmarła, porzuciła rodzinę albo przez długi czas nie uczestniczyła w wychowywaniu.

W przypadku programu „Mama 4+” ZUS bada także sytuację dochodową, rodzinną i majątkową osoby składającej wniosek. Samo wychowanie czworga dzieci nie gwarantuje więc automatycznej wypłaty pieniędzy.

Od 1 marca 2026 roku maksymalna wysokość rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego wynosi 1978,49 zł brutto miesięcznie. Osoba, która nie pobiera emerytury ani renty, może otrzymać świadczenie w wysokości najniższej emerytury. Jeżeli jej emerytura jest niższa, ZUS może wypłacać różnicę potrzebną do osiągnięcia tej kwoty.

Matka dwojga dzieci nie otrzyma świadczenia „Mama 4+”. Może jednak skorzystać z korzystniejszego rozliczenia okresów opieki nad dziećmi, jeśli spełnia warunki dotyczące kapitału początkowego. Ostateczna wysokość podwyżki zawsze zależy od indywidualnego wyliczenia przeprowadzonego przez ZUS.