Przełomowa decyzja Sejmu w sprawie seniorów. Chodzi o obietnicę Tuska

Sejm uchwalił ustawę o bonie senioralnym. Z nowego wsparcia będą mogły skorzystać osoby w wieku 65 plus. Emeryci nie dostaną jednak pieniędzy do ręki. “Fakt” sprawdza, na jakiej zasadzie nowa pomoc będzie przyznawana, bo nie wszyscy seniorzy będą nią objęci. Szacuje się, że będzie to ok. 20 tys. osób.

Bon senioralny został zapowiedziany w 100 konkretach — programie Donalda Tuska. Program zakłada, że seniorzy będą mogli korzystać ze wsparcia wykwalifikowanych opiekunów. Chodzi o pomoc w codziennych czynnościach — robienie zakupów, gotowanie, ale też umawianie wizyt lekarskich. Sejm w czwartek, 11 czerwca zagłosował za wprowadzeniem takiej pomocy — za głosowało 415 posłów, przeciwko była jedna osoba , 15 posłów się wstrzymało.

Ostatecznie jednak program został okrojony. Kto skorzysta z bonu i na jakich zasadach? Wyjaśniamy.

Od jakiego wieku przyznawany będzie bon senioralny?
Bon senioralny ma być dostępny dla osób w wieku 65 plus, które są obywatelami Polski, Unii Europejskiej (lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Konfederacji Szwajcarskiej albo Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej), a ich średni dochód nie przekracza 3410 zł. Ta kwota będzie co roku waloryzowana.

Skromne podwyżki dla seniorów. Szykuje się najniższa waloryzacja od lat

Jak realizowany będzie bon senioralny?

Bon nie będzie miał charakteru pieniężnego, nim państwo będzie finansować wsparcie dla seniora. Chodzi o pomoc w zaspokojeniu potrzeb życia codziennego, jak pomoc w ubraniu się, przygotowaniu posiłków, utrzymaniu porządku, ale też wsparciu w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych czy zapewnieniu kontaktu z otoczeniem.

Bon senioralny będzie przyznawany w formie decyzji administracyjnej wydawanej na okres 12 miesięcy. Po upływie tego czasu prawo do bonu nie będzie automatycznie przedłużone — aby senior mógł dalej korzystać z usług opiekuna, będzie musiał złożyć kolejny wniosek.

Przez ile godzin będzie przysługiwać pomoc opiekuna?
Kiedy senior będzie starać się o bon, ustalona zostanie potrzeba wsparcia — będzie wyrażona w godzinach opieki w skali miesiąca (maksymalnie może wynieść 50 godzin). Pule te są rozliczane miesięcznie — godziny niewykorzystane w danym miesiącu co do zasady przepadają i nie przechodzą na kolejny okres (wyjątkiem są sytuacje losowe wywołane siłą wyższą).

Oceniony będzie stopień samodzielności seniora, czyli to, jak radzi sobie z codziennymi czynnościami. Tej oceny dokonywać będzie pracownik socjalny z ośrodka pomocy społecznej, który przeprowadzi wywiad. Pod uwagę brane będzie to, czy senior samodzielnie spożywa posiłki, ubiera się sam, utrzymuje higienę osobistą, robi zakupy i przygotowuje posiłki, sprząta w domu, zarządza lekami, załatwia sprawy urzędowe.

Za każdą z tych czynności przyznawane są punkty w zależności od tego, czy senior wykonuje ją całkowicie samodzielnie, z częściową pomocą, czy jest całkowicie zależny od drugiej osoby.

Podczas ustalania ostatecznego wymiaru wsparcia urzędnicy wezmą pod uwagę tzw. zasób opiekuńczy rodziny. Jeśli członkowie rodziny mieszkają blisko i deklarują (lub z wywiadu wynika), że są w stanie zabezpieczyć część potrzeb seniora (np. robią zakupy i gotują), liczba godzin przyznana w ramach bonu może zostać odpowiednio pomniejszona, tak aby usługa opiekuna uzupełniała, a nie całkowicie zastępowała dotychczasowe wsparcie bliskich.

Bon senioralny nie przysługuje osobom, które:

• mają ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna,

• korzystają ze świadczenia wspierającego,

• korzystają z całodobowej opieki (np. w domu pomocy społecznej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym czy pielęgnacyjno-opiekuńczym),

• korzystają ze specjalistycznych usług opiekuńczych w ośrodkach wsparcia, usług opiekuńczych lub asystencji osobistej dofinansowywanych z programów rządowych/resortowych bądź z instytucjonalnej opieki dziennej.

Ile osób będzie mogło skorzystać z bonu?
Szacuje się, że będzie to ok. 20 tys. osób. Program ma być wprowadzany stopniowo, w pierwszej kolejności w gminach, w których nie są realizowane publiczne usługi opiekuńcze na rzecz seniorów. Będzie realizowany w ramach trzyletnich, rządowych programów. Ich wykonawcą będą gminy. Łączna pula środków z budżetu państwa na jego realizację to miliard złotych — 100 mln zł w 2026 r. (program ma ruszyć w IV kwartale), 400 mln zł w 2027 r. oraz 500 mln zł w 2028 r.