Nie żyje Krzysztof Dowgiałło. Autor słów o Janku Wiśniewskim miał 87 lat

Zmarł Krzysztof Dowgiałło, opozycjonista z czasów PRL, działacz „Solidarności”, architekt i były poseł. Miał 87 lat. Informację o jego śmierci przekazał gdyński samorząd. Dla wielu Polaków jego nazwisko na zawsze pozostanie związane z jednym z najważniejszych utworów opisujących tragiczne wydarzenia Grudnia ’70.

To on stworzył postać Janka Wiśniewskiego
Krzysztof Dowgiałło przeszedł do historii przede wszystkim jako autor słów ballady „Janek Wiśniewski padł”. Utwór powstał pod wpływem dramatycznych wydarzeń, które rozegrały się 17 grudnia 1970 roku na Wybrzeżu. Tego dnia wojsko i milicja otworzyły ogień do protestujących robotników. Wieczorem Krzysztof Dowgiałło zobaczył na ulicy Świętojańskiej w Gdyni pochód demonstrantów niosących na drzwiach ciało młodego chłopaka. Widok ten stał się impulsem do napisania wiersza.

Jak ustalił historyk Instytutu Pamięci Narodowej Piotr Brzeziński, zabitym był osiemnastoletni Zbigniew Godlewski, pracownik Stoczni Gdyńskiej im. Komuny Paryskiej. Został zastrzelony w pobliżu przystanku Gdynia Stocznia. W chwili tworzenia tekstu Krzysztof Dowgiałło nie znał jednak jego tożsamości. Nadał bohaterowi utworu fikcyjne imię i nazwisko – Janek Wiśniewski. Z czasem postać ta stała się symbolem wszystkich ofiar Grudnia ’70.

Przez lata walczył o uznanie swojego autorstwa
Przez wiele lat słynna ballada funkcjonowała jako utwór anonimowy. Po wydarzeniach Sierpnia ’80 muzykę do tekstu skomponował Mieczysław Cholewa, przekonany, że słowa mają charakter ludowy. Ogólnopolską popularność pieśń zdobyła dzięki filmowi Andrzeja Wajdy „Człowiek z żelaza”, w którym wykonała ją Krystyna Janda.

Krzysztof Dowgiałło ujawnił swoje autorstwo dopiero w 1989 roku. Spór o prawa do tekstu trwał jeszcze wiele lat. Formalnie zakończył się w 2007 roku, kiedy Sąd Rejonowy w Sopocie uznał Krzysztofa Dowgiałłę za autora utworu.

Wcześniej do autorstwa przyznawał się również gdyński poeta Jerzy Stanisław Fic. Ostatecznie Mieczysław Cholewa wycofał swój wpis z rejestru ZAiKS.

Działacz „Solidarności” i więzień polityczny
Krzysztof Dowgiałło zaangażował się w działalność opozycyjną w czasie strajków na Wybrzeżu w 1980 roku. Brał udział w proteście w Stoczni Gdańskiej i został delegatem do Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego, który prowadził negocjacje z komunistycznymi władzami.

Po wprowadzeniu stanu wojennego w grudniu 1981 roku został aresztowany. Ze względu na problemy zdrowotne początkowo przebywał w więziennym szpitalu w Bydgoszczy. Następnie Sąd Wojewódzki w Gdańsku skazał go na cztery lata pozbawienia wolności. Karę odbywał między innymi w Potulicach. W więzieniu wydawał gazetkę pod nazwą „Pilnik”.

W 1983 roku opuścił zakład karny dzięki ułaskawieniu, jednak już rok później ponownie został zatrzymany. Na wolność wyszedł po objęciu go amnestią.

Po 1989 roku został posłem i radnym
Po przemianach ustrojowych Krzysztof Dowgiałło rozpoczął działalność parlamentarną. W pierwszych częściowo wolnych wyborach parlamentarnych w 1989 roku zdobył mandat posła na Sejm kontraktowy z list Komitetu Obywatelskiego.

W kolejnych latach związany był z Ruchem Obywatelskim Akcja Demokratyczna, Unią Demokratyczną oraz Unią Wolności. W latach 1990-2002 pełnił również funkcję radnego Sopotu.

Wolna Polska uhonorowała jego zasługi
Za działalność opozycyjną i wkład w walkę o wolność Krzysztof Dowgiałło został odznaczony najwyższymi państwowymi wyróżnieniami. W 2007 roku prezydent Lech Kaczyński przyznał mu Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Osiem lat później odebrał także Krzyż Wolności i Solidarności. Dla wielu pozostanie przede wszystkim człowiekiem, który nadał twarz i imię ofiarom Grudnia ’70. Stworzona przez niego postać Janka Wiśniewskiego na trwałe zapisała się w historii Polski i pamięci kolejnych pokoleń.