W środę trzęsienie ziemi w ZUS

Nagła decyzja premiera Donalda Tuska wywołała ogromne poruszenie na polskiej scenie politycznej i gospodarczej. Dotychczasowy szef Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Zbigniew Derdziuk stracił swoje stanowisko w atmosferze narastających napięć i nacisków ze strony związkowców. Pojawia się teraz pytanie, kto przejmie stery w kluczowej dla milionów Polaków instytucji publicznej i zmierzy się z wyzwaniami stojącymi przed jej funkcjonowaniem. Ruszyła giełda nazwisk, a decyzja ma zapaść już w środę 24 czerwca.

Czerwiec 2026 roku przyniósł fundamentalne zmiany personalne w najważniejszych instytucjach odpowiedzialnych za stabilność socjalną państwa. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, będący filarem polskiego systemu emerytalnego, od dawna znajdował się pod baczną obserwacją opinii publicznej oraz niezależnych ekspertów rynkowych. Ostatnie kwartały pokazały, że zarządzanie tak potężnym aparatem urzędniczym wymaga nie tylko twardych kompetencji menedżerskich, ale przede wszystkim doskonałych umiejętności dyplomatycznych. 

Zgodnie z dokumentem podpisanym przez premiera Donalda Tuska, Zbigniew Derdziuk został oficjalnie odwołany z dniem 24 czerwca. Pełnił tę funkcję od 30 kwietnia 2024 r. Karuzela kadrowa w tak strategicznym sektorze gospodarki nigdy nie jest kwestią przypadku i zazwyczaj zwiastuje głębszą rewizję dotychczasowej polityki rządu. 

Zmiana kierownictwa ZUS w atmosferze nagłego odwołania Zbigniewa Derdziuka przez szefa rządu to czytelny sygnał, że dotychczasowy model zarządzania wyczerpał swoją formułę. Za kulisami tej dymisji kryje się wielomiesięczny spór z partnerami społecznymi, którzy domagali się radykalnych zmian w funkcjonowaniu instytucji. 

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych (OPZZ), a więc jedna z największych central związkowych w Polsce reprezentująca interesy setek tysięcy pracowników, od dłuższego czasu otwarcie krytykowało działania dotychczasowego kierownictwa państwowego ubezpieczyciela. Związkowcy wielokrotnie zwracali uwagę na pogarszające się warunki pracy w terenowych oddziałach oraz brak konstruktywnego dialogu ze stroną społeczną. Istotnym elementem sporu pozostaje także kwestia płac. Strona związkowa postulowała podwyżki wynagrodzeń na poziomie 1200 zł, natomiast pracodawca zaproponował wzrost o 200 zł oraz jednorazową nagrodę w wysokości 3400 zł.

Brak porozumienia w kluczowych kwestiach płacowych oraz organizacyjnych przelał czarę goryczy, zmuszając radę nadzorczą do podjęcia zdecydowanych i radykalnych kroków. 17 czerwca w placówkach ZUS na terenie całego kraju przeprowadzono strajk ostrzegawczy. W godzinach od 8:00 do 10:00 pracownicy wstrzymali wykonywanie obowiązków i opuścili swoje stanowiska pracy. Według danych przekazanych przez związki zawodowe, w proteście uczestniczyło ponad 26 tys. osób spośród około 36 tys. pracowników obecnych tego dnia w zakładzie.

Jak podaje Biznes Interia, odwołania Zbigniewa Derdziuka z funkcji prezesa ZUS domagał się również Związek Zawodowy Związkowa Alternatywa. Powodem były zastrzeżenia dotyczące łączenia przez niego stanowiska szefa Zakładu z członkostwem w radzie nadzorczej giełdowej spółki Relpol. Przewodniczący związku, Piotr Szumlewicz, argumentował na początku 2026 roku, że osoby zajmujące kierownicze stanowiska w administracji publicznej nie powinny jednocześnie zasiadać w organach nadzorczych spółek prawa handlowego.

ZUS nie zgadzał się z tym stanowiskiem, wskazując, że zarzuty opierają się na niewłaściwej interpretacji przepisów. Zakład podkreślał, że nie jest urzędem państwowym, lecz państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną, a tym samym nie podlega ograniczeniom wynikającym z ustawy antykorupcyjnej w omawianym zakresie. Instytucja zwracała również uwagę, że obowiązująca ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewiduje zakazu pełnienia przez prezesa ZUS funkcji w radach nadzorczych. Taką interpretację przepisów podzielało także Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Presja ze strony związkowców okazała się na tyle skuteczna, że premier Donald Tusk postanowił osobiście przeciąć ten nabrzmiały węzeł gordyjski. Giełda nazwisk potencjalnych następców ruszyła natychmiast. Według ustaleń Business Insider, w środę 24 czerwca ma odbyć się posiedzenie Rady Nadzorczej ZUS, podczas którego zaopiniowany zostanie kandydat na nowego prezesa instytucji. 

Serwis wskazuje, że wśród rozważanych osób znajduje się Paweł Jaroszek, który jako członek zarządu nadzorujący Pion finansów i Realizacji Dochodów zgodnie z wewnętrznymi regulacjami przejął obowiązki prezesa instytucji. 

W kuluarach najgłośniej mówi się o kandydaturze Liwiusza Laski – dotychczasowego dyrektora generalnego Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz członka rady nadzorczej ZUS. Zostało już potwierdzone, że we wniosku do RN wskazano jego kandydaturę na nowego prezesa Zakładu.

Ostateczne rozstrzygnięcie w tej sprawie należy jednak do premiera, który zgodnie z obowiązującymi przepisami powołuje prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na wniosek ministra właściwego do spraw rodziny.