Nominacje prezydenta Karola Nawrockiego zagrożone

Krajowa Rada Sądownictwa uznała, że akty mianowania asesorów sądowych wręczone przez prezydenta Karola Nawrockiego powinny zostać opatrzone kontrasygnatą premiera Donalda Tuska. — Stanowisko KRS jest wynikiem poszanowania konstytucji — mówi w “Fakcie” dr Joanna Juchniewicz z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

Przypomnijmy, prezydent Karol Nawrocki 28 lipca wręczył akty mianowania 211 asesorom sądów rejonowych oraz 18 asesorom wojewódzkich sądów administracyjnych. Dzień później Krajowa Rada Sądownictwa opublikowała w serwisie X uchwałę, w której przypomniała, że zgodnie z art. 144 ust. 3 Konstytucji RP akty urzędowe prezydenta niewymienione w katalogu jego prerogatyw wymagają kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów.

KRS zwróciła uwagę, że akty mianowania asesorów wręczone przez prezydenta nie zawierają kontrasygnaty premiera. Rada podkreśliła jednocześnie, że skuteczność tych aktów “nie może budzić wątpliwości”, zarówno z punktu widzenia realizacji prawa obywateli do sądu, jak i praw osób, których dotyczą.

Wobec powyższego Krajowa Rada Sądownictwa uznaje, że udzielenie kontrasygnaty przesądzi o skuteczności tych aktów mianowania

— napisano w uchwale.

Czytaj też: W PiS rozwiązały się języki. Długosz: Zdradzają partyjne tajemnice

Kwestia kontrasygnaty aktów mianowania asesorów od dłuższego czasu pozostaje przedmiotem sporu prawnego. 25 czerwca Trybunał Konstytucyjny orzekł, że wymóg kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów dla skuteczności mianowania asesorów sądowych przez prezydenta jest niezgodny z Konstytucją. Trybunał uznał, że nominacje asesorskie stanowią czynność funkcjonalnie niezbędną do wykonania prezydenckiej prerogatywy powoływania sędziów, która nie wymaga kontrasygnaty.

Rząd nie uznaje jednak skutków orzeczeń obecnego Trybunału Konstytucyjnego. Sejm w uchwale z marca 2024 r. wskazał, że uwzględnianie rozstrzygnięć TK wydanych z naruszeniem prawa może naruszać zasadę legalizmu. Od tego czasu orzeczenia Trybunału nie są publikowane w Dzienniku Ustaw. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek deklarował również, że nie określa rozstrzygnięć obecnego TK mianem wyroków.

Konstytucjonalistka: kontrasygnata jest konieczna
Do uchwały Krajowej Rady Sądownictwa odniosła się w rozmowie z “Faktem” dr Joanna Juchniewicz z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Zdaniem konstytucjonalistki “kontrasygnata przy powoływaniu asesorów jest konieczna”.

— Jeśli chodzi o wyrok Trybunału Konstytucyjnego, nie przekonuje mnie koncepcja tak zwanych pochodnych prerogatyw, dlatego mam wątpliwości co do tego orzeczenia — mówi dr Juchniewicz.

Podkreśla przy tym, że stanowisko KRS znajduje oparcie w obowiązujących przepisach konstytucyjnych.

Stanowisko Krajowej Rady Sądownictwa wynika, moim zdaniem, z poszanowania konstytucji. Ustawa zasadnicza zawiera zamknięty katalog prerogatyw Prezydenta RP, a zatem każda kompetencja, która nie została w nim wymieniona, wymaga kontrasygnaty

— zaznacza prawniczka.

Zwraca jednocześnie uwagę, że nadal nie opublikowano uzasadnienia czerwcowego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. — Z tego powodu trudno ocenić, w jaki sposób Trybunał uzasadnił koncepcję “pochodnych prerogatyw” — wskazuje.

Zdaniem dr Joanny Juchniewicz uchwała Krajowej Rady Sądownictwa ma również praktyczny wymiar. — Brak kontrasygnaty przy powoływaniu asesorów może w przyszłości prowadzić do podważania ich statusu, a w konsekwencji także do kwestionowania wydawanych przez nich orzeczeń — ocenia konstytucjonalistka.